پیله
با چه زبانی به تو گویم دست بردار دیگر آن افسانه نیست
با همین جام شکسته نوشم از دستت اگر پیمانه نیست
روزگار چندان بچرخیده که ما بر بوریا افتادهایم
گر نمیدانی بدان دنیا نمیسازد دگر هنگامه نیست
گفته بودی روزگار است آنکه گه عزت دهد گه خوار دارد
نیک میگویی ولی از روزگارِ بیمرام بیگانه نیست
دیرگاهی هر چه سکرِ مِی قویتر ارزش نوشش گران
این زمان اما دگر چندان از آن می در یکی خمخانه نیست
داستان ما چرا هر عاشقی خوانده چنان گیج و گم است
گوئیا قصه به این ناباوری حتی به هر شهنامه نیست
کرم ابریشم که بر برگ درخت توت نشیند دیدهای
گر به پیله میتَنَد اطراف خود، حاصل بجز پروانه نیست
اَجر آن عزلت نشینی میشود احیای خود از شیفتگی
وآن زمانی میشود واقع که جز خود دیگری در خانه نیست
پاکی روحت بجز تو هیچ کس امکان پالایش نبود
گر تو خود اقدام میداری بِه است تاخیر در آن رندانه نیست
درشب بیتوته آید امتحان از آنچه در پیله شدی
دوره گوشه نشینی صاف گشتن کار هر دردانه نیست
یادداشت شاعر
روزگار است آنکه گه عزت دهد گه خوار داردچرخ بازیگر از این بازیچهها بسیار دارد
قائم مقام فراهانی
توضیح : کرم ابریشم در بهار از تخم بیرون آمده از برگ درخت توت تغذیه میکند و بعد از رشد و قوی شدن به دور خود تار می تند و درون پیله ای که بدور خود میسازد محبوس گشته در داخل آن به دگردیسی و تغییر فیزیکی اندامهایش پرداخته تبدیل به پروانه میگردد و پس از تکمیل شدن پیله را سوراخ کرده به پرواز در میآید و پس از تخم ریزی عمرش به پایان رسیده میمیرد.
پرورش دهندگان کرم ابریشم پیله های به دست آمده را جمع کرده تعدادی را برای تخم ریزی پروانه ها برای سال بعد نگهداشته مابقی پیله ها را درون آب جوش قرار داده تا پروانه داخل آن مرده و پیله را سوراخ ننماید زیرا پیله های سالم بدرد تهیه نخ ابریشم خورده و در صنایع نساجی بکار میرود .
این صنعت از هزاران سال پیش از چین به ایران و سایر نقاط جهان گسترش یافته که جزو صنایع مادر جهان زمان خود بوده است.
بیتوتههای شبانهٔ سرپولکی
۱۴۰۳/۳/۲۱